Download Link:  http://rapidshare.com/files/201097209/Asamardhuni_Jeeva_Yatra.pdf

కంచం అమ్మి మట్టెలు చేయించినట్లు.

కంచు మ్రోగినట్లు కనకంబు మ్రోగునా.

కంచే చేను మేసినట్లు.

కంటికి ఇంపయితే కంచానికీ ఇంపు.

కందకి లేని దురద కత్తిపీటకా.

కట్టిన ఇంటికి వంకలు చెప్పేవారు వెయ్యిమంది.

కట్టిన వాడికి ఒక ఇల్లు అయితే కట్టని వాడికి వంద ఇళ్లు.

కట్టిన వారు ఒకరైతే కాపురం చేసేవారు మరొకరు.

కట్టె వంక పొయ్యి తీరుస్తున్నది.

కడవంత గుమ్మడికాయ అయినా కత్తిపీటకు లోకువ.

కడుపు నిండిన బేరము.

కడుపుతో ఉన్నమ్మ కనక మానుతుందా…వొండుకున్నమ్మ తినక మానుతుందా.

కడుపులోని మాట అంటే ఊరంతా పాకుతుంది.

కత్తి తీసి కంపలో వేసి ఏకుతో పొడుచుకున్నట్లు.

కత్తి పదునా? కలం పదునా?

కథకు కాళ్ళూ ముంతకు చెవులు లేవు.

కధ కంచికి మనం ఇంటికి.

కననిది బిడ్డా కాదు. కట్టనిది చీరా కాదు.

కనుక్కొని రారా అంటే కాల్చి వచ్చాడు.

కన్ను యెర్రనయినా మిన్ను యెర్రనయినా కారక మానదు.

కర్రి కుక్క కపిల గోవు అవునా.

కలకాలపు దొంగ ఒకనాడు దొరుకుతాడు.

కలిగినయ్య కలిగినయ్యకే పెట్టును, లేనయ్య కలిగినయ్యకే పెట్టును.

కలిమిలేములు కావడి కుండలు.

కల్పవృక్షం క్రింద గచ్చపొద వున్నట్లు.

కల్లా కపటం లేని వారికి కష్టాలు.

కష్టసుఖాలు కావటి కుండలు.

కాకి గూటిలో కోకిల పిల్ల వలె.

కాకి పిల్ల కాకికి ముద్దు.

కాకి పుట్టి నలుపే, పెరిగీ నలుపే.

కాకి ముక్కుకు దొండపండు.

కాగల కార్యం గంధర్వులే తీరుస్తారు.

కాటికి పోయినా కరణాన్ని నమ్మరాదు.

కాయ తీగకు బరువు కాదు.

కాయని కడుపు పూయని చెట్టు.

కారణము లేకనే కార్యము పుట్టదు.

కాలం ఎంతో విలువైనది.

కాలమొక్క రీతిని గడపవలెను.

కాలయాపన కంటే నేరం లేదు.

కాలికి వేస్తే మెడకు, మెడకు వేస్తే కాలికి.

కాలుగాలిన పిల్లిలా తిరిగినట్లు.

కాళిదాసు కవిత్వం కొంత, నా పైత్యం కొంత.

కాసుకు గతి లేదు, కోటికి కన్నేసినాడు.

కుంపట్లో తామర మొలిచినట్లు.

కుక్క తోక పట్టుకొని గోదారి ఈదినట్లు.

కుక్కకాటుకు చెప్పుదెబ్బ.

కుడి చెంప కొడితే ఎడమ చెంప చూపించు.

కుప్ప తగులబెట్టి పేలాలు వేయించుకొనేవాడు.

కుమ్మరి లేకుండా కుండ పుట్టునా.

కుల మెరిగి చుట్టము, స్థలమెరిగి వాసము.

కులం కన్నా గుణం ప్రధానం.

కూటికి పేదయితే కులానికి పేదా.

కూడు గుడ్డా అడగకపోతే, బిడ్డను సాకినట్లు సాకుతాను అన్నాడు.

కూర్చుండి తింటూ వుంటే, కొండ కూడా సమసిపోతుంది.

కూసే గాడిదొచ్చి మేసే గాడిదను చెరిపినది.

కొండ నాలుకకు మందు వేస్తే ఉన్న నాలుక కాస్తా ఊడిపోయిందట.

కొండంత దూదికి కొండంత నిప్పు ఏల.

కొండను మింగేవానికి గోపురం ఒక లెక్కా?

కోతికి తేలుకుట్టినట్లు.

కోపము పాపమునకు ధూపము.

కోరికలు కొండలెక్కుతుంటే అదృష్టాలు అడుగంటుతుంటాయి.

కోరు గింజలు కొంగులోకే సరి.

గంగలో మునిగినా కాకి హంస అవుతుందా.

గంతకు తగిన బొంత.

గంధము అమ్మినచోట కట్టెలు అమ్మినట్లు.

గతికితే అతకదు.

గచ్చ పొద మీద యిసుక వేసి కయ్యానికి పిలుస్తున్నది.

గడ్డ పలుగులు గాలికి కొట్టుకొని పోతూవుంటే, పుల్లాకు నా పని ఏమి అన్నదట.

గడ్డము కాలి ఒకడు ఏడుస్తూ వుంటే, చుట్టకు నిప్పుయిమ్మని ఒకడు వెంబడించినట్టు.

గతిలేనివాడు గాడిదకాళ్ళు పట్టుకున్నట్లు.

గడ్డివాములో సూది వెదికినట్టు.

గతిలేనమ్మకు గంజే పానకం.

గాలిలో దీపం పెట్టి దేవుడా! నీ మహిమ అంటే ఆగుతుందా?

గుడ్డి ఎద్దు చేలో పడ్డట్టు.

గుడ్డి కన్నా మెల్ల మేలు.

గోటితో పోయేదానికి గొడ్డలెందుకు.

గురువులేని విద్య గుడ్డి విద్య.

గూట్లో దీపం నోట్లో ముద్ద.

గడిచి బ్రతికామని గంతులు వేయకూడదు.

గతుకులకు పోతే, బతుకులు పోయినవి.

గాడిద గాడిదే, గుర్రము గుర్రమే.

గోరుచుట్టుపైన రోకలి పోటు.

జాబిలి మేఘ సంచారం చేసి
అలసిపోయి నిష్క్రమించు వేళ,
భాను రేఖలను తూర్పు దిక్కు ప్రసరించి
భువి పైకి వదిలి వేయు వేళ,
జనమంతయూ తాత్కాలికంగా
మరణింపబడిన వేళా… 

నా అంతఃచ్చేదన నింగికెగసింది
నా పాదాలు పాల నురగల వంటి
మేఘాలపై ఉన్నవి
చుట్టూ ప్రశాంత వాతావరణం
ఎటు చూసినా మబ్బులు
నేల, ఆకాశం కలిసేంత దూరంలో
అలసిపోయిన వెన్నెల అంతా                                            

ఒక ముద్దగా చేరి
అందమైన రూపంగా కనిపిస్తుంది
దరి చేరుదామనే ఆశ
నా మదిలో మెదలగానే
అక్కడికి సమీపించసాగాను…

కనులు మంచుతో కబళించగా
ఆ రూపం ఏమిటో
అంతు చిక్కలేదు
ఆశ తీవ్రం కాగా
కనురెప్పలతో మంచు
తొలగించి చూడగా…

ఒక అందమైన యువతి
ఆమె నుదుటి పై చంద్రుడు
వెన్నెలకి మేఘం చుట్టినట్టు
మరిపించే అందం
ఆమె చేతివ్రేళ్ళకు, చెవులకు తారలు
ఆమె ఒడికి సొంతమైన జింక
నా అలికిడికి ఆమె చేతిలోని
జింక పరుగు తీసెను
దానికోసం ఆమె, సూర్య స్థానానికి
పరిగెత్తగా…
ఆమె పాదాలు తాకిన
మేఘాలు, కరిగి వర్షించాయి
వెన్నెల కరిగించి ఉన్న
కొలనులో స్నానమాడుటకు
ఆమె, ఆభరణాలు  తీయుచుండగా
మబ్బులు వీడిన చంద్రుని వలె
గోచరించెను
చీర కుచ్చిళ్ళ పైన
ఆమె సహజ రత్నము
నను కాంతి విహీనుడిగా
చేసెను
వెన్నెల ద్రవంలో స్నానమాడే
ఆమె సౌందర్యమునకు
నా శరీరం రోమాంచితము
గావించెను
నా అగ్ని పర్వతం బ్రద్దలై
వేడి లావా శరీరమంతయు
ప్రవహించెను
నాడీవ్యవస్థ అంతా ఒక బాణంగా
అయి, బ్రహ్మాస్త్రం సంధించుటకు
సిద్దమయ్యెను

నా ఆత్మ,  దేహాన్ని వీడి
శరీరాన్ని పరిగెత్తించెను
స్నానమాడిన వెన్నెల రాణిని
దరిచేరి
ఆమె చేతిని స్పృశించగా
శరీరమంతా విద్యుత్ప్రవహించెను
ఆమె అమృతాన్ని పంచుకొని
మృత్యుంజయుడను అగుటకు
ఆశపడగా…
ఆమె నుదుటి పైన చంద్రుడు
సూర్యుడిగా మారెను
సూర్యకిరణాలతో నా కళ్ళు చెమ్మగిల్లెను
ఉద్వేగంతో
కనులు తెరిస్తే…
అది స్వప్నమని తెలిసెను.

(నా స్వప్నసుందరికి అంకితం )

కురుపతి జనియించి కులముఁ జెఱచె

ఇలనుఁ బుణ్యపాప మీలాగు గాదొకో

విశ్వదాభిరామ! వినుర వేమ!

భావం:  రాముని పుట్టుకతో రఘువంశము ఉద్ధరింపబడింది. దుర్యోధనుని పుట్టుకతో కురువంశము నశించింది. ప్రపంచములో పుణ్య పాపములు విధముగానే ఉంటాయి.

హీనగుణమువాని నిలుజేరనిచ్చిన

నెంతవానికైన నిడుము గలుగు

ఈఁగ కడుఁపు జొచ్చి యిట్టట్టు సేయదా

విశ్వదాభిరామ! వినుర వేమ!

భావం:  నీచుణ్ణి ఇంటిలో పెట్టిన ఎటువంటి వానికైన కష్టము కలుగుతుంది. ఈగ కడుపులోకి వెళితె వికారమును కలిగిస్తుంది.

వేరుపురుగుచేరి వృక్షంబుజెఱచుఁను

చీడ పురుగు జేరి చెట్టుఁజెఱచుఁ

కుత్సితుండు చేరి గుణవంతుఁజెఱచురా

విశ్వదాభిరామ! వినుర వేమ!

భావం:  వేరువురుగు పెద్ద వృక్షాన్ని పాడుచేస్తుంది. చీడ పురుగు చిన్న చెట్టుని నశింపజేస్తుంది. చెడ్డవాడు గుణవంతుని చేరి అతన్ని నాశనము చేస్తాడు.

హీనుఁడెన్ని విద్యలు నేర్చినఁగాని

ఘనుఁడుఁగాడు హీనజనుఁడె కాని

పరిమళములు మోయ ఖరము తా గజమౌనె

విశ్వదాభిరామ! వినుర వేమ!

భావం:  నీచుడైన వ్యక్తి ఎంత చదువు చదివినా అతడు గొప్పవాడుకాలేడు. సుగంధ ద్రవ్యములు మోసినంత మాత్రాన గాడిద ఏనుగు కాలేదు.

విద్యలేనివాడు విద్వాంసు చేరువ

నుండగానె పండితుండు గాడు

కొలని హంసలకడ గొక్కెర లున్నట్లు

విశ్వదాభిరామ! వినుర వేమ!                       

భావం:  హంసలతో కలిసినంత మాత్రమున కొంగమారనట్లుగా, పండితులతో కలిసినప్పటికి మూర్ఖుడు మారడు.

కష్టపడకుండా నోటి దగ్గరికి ఆహారము రావటంవలన దానికి బాగానే ఉంది. జంతువులు తమ వంతు ప్రకారము ఆహారముగా వెళుతున్నాయి. చిన్న కుందేలు వంతు వచ్చింది. మూడు సంవత్సరాలు నిండిన తనకి అప్పుడే ఆయుర్దాయము చెల్లిపోయిందని బాధపడింది. అయితే కుందేలు మిగతా జంతువుల వలె గాక తెలివిగలది, ఆలోచించగలిగింది. ఉపాయముతో అపాయము తప్పించుకోవాలని ఆలోచించసాగింది. దానికి ఉపాయము తోచింది. వెంటనే ఆచరణలో పెట్టింది. సింహం దగ్గరకు ఆలస్యంగా వెళ్ళింది. సింహం వేళ దాటి పోతున్నందున కుందేలు పై మండిపడి ‘ఇంత ఆలస్యము ఎందుకు జరిగింది?’ అని భయంకరంగా గర్జించింది. అప్పుడు కుందేలు వినయం, భయం, భక్తితో నమస్కరించి ఇలా అంది.

“మహారాజా! నేను మామూలు వేళకు బయలు దేరాను దారిలో మరో సింహం కనిపించి నన్ను నిలదీసి గర్జించింది. తానే ఈ అడవికి మహారాజు, మరొకడు రాజు కాడు అని నన్ను తనకు ఆహారము కమ్మన్నది. నేను అతి కష్టము మీద ఒప్పించి మీ దర్శనము చేసుకుని తిరిగి వస్తానని చెప్పి వచ్చాను.

“ప్రభూ! ఆ సింహం మిమ్మల్ని ఎంతగానో దూషించింది. మీకు పౌరుషం లేదన్నది గాజులు వేసుకోమని” చెప్పింది. మిమ్మల్ని వెక్కిరించింది. ఈ మాటలు చెప్పి కుందేలు సింహం వైపు చూసింది అప్పటికే సింహానికి విపరీతమైన కోపం వచ్చింది. వెంటనే కోపంగా “నేనే ఈ అడవికి రాజుని”  ఎక్కడో చూపించు దానిని  నా పంజాతో కొట్టి చంపేస్తా” నంటూ ఆవేశముగా కుందేలు వెంట నడిచింది. కుందేలుని తొందర చేసి బయలుదేరిన వారిరువురు పాడు బడిన బావి దగ్గరకు వచ్చారు. శత్రుసింహానికై వెదక సాగింది. ఇక ఆలస్యం చేయక కుందేలు ఇలా చెప్పింది. “మహారాజా! మిమ్మల్ని వెక్కిరించి, దూషించిన సింహం ఆనూతిలో ఉంది. వెళ్ళి చంపండి”. అంది.

కుందేలు మాటలకి సింహం గర్జించి నూతి గట్టుపైకి దూకి లోపలి చూసింది ఈ సింహం గర్జించగానే ఆ సింహం గర్జించింది. ఈ సింహం పంజా పై కెత్తగానే ఆ సింహం పంజా పైకెత్తింది ఈ సింహం ఏంచేస్తే అది అలా చేయసాగింది. సింహానికి కోపం ఎక్కువై నూతి గట్టు మీద నుండి నూతిలోకి దూకింది అంతే నీటిలో మునిగి చచ్చిపోయింది. ఆ నూతి నీటిలో తన నీడ పడి మరో సింహంలా కనిపించిందని కోపముతో ఉన్న అడవి రాజు పసికట్ట లేక పోయింది. కుందేలు పన్నిన ఉపాయం వలలో చిక్కుకుని సింహం చచ్చిపోయింది. అపాయానికి ఉపాయము ఉపయోగించి ప్రాణాలు కాపాడుకుంది చిన్న కుందేలు.

 
నీతి:  అపాయానికి ఉపాయము ఎంత ముఖ్యమో, ఉపాయానికి అపాయము లేకుండా జాగ్రత్త పడటం అంతే ముఖ్యము. ఉపాయముతో ఎలాంటి అపాయాన్నైనా తప్పించుకోవచ్చు. తెలివి, ఆలోచన సమయస్ఫూర్తి ఉంటే శత్రువును ముప్ప తిప్పలు పెట్టవచ్చు.

సజ్జనుండు బల్కు చల్లగాను

కంచు మ్రోగినట్లు కనకంబు మ్రోగునా

విశ్వ దాభిరామ! వినుర వేమ!

భావం:  ప్రపంచములొ ఉన్న జనులకు ప్రియమైన పలుకులతో ఆనందము కలిగించు వేమనా! అల్పుడు శాంతముతో మాట్లాడతాడు. కంఛు ధ్వని చేసినట్లుగా బంగాము ధ్వని చేయదుకదా! అల్పుడు కంచుతోనూ, సజ్జనుడు బంగారముతోనూ సమానము.

కులము లోన నొకడు గుణవంతుడుండిన

కులము వెలయు వాని గుణము చేత

వెలయు వనములోన మలయజంబున్నట్లు

విశ్వదాభిరామ! వినుర వేమ!

భావం: కులములో ఒక వ్యక్తి గుణవంతుడన్నట్లయితే ఆ కులమంతా అతనివలన గౌరవాన్ని పొందుతుంది. వనములో ఒక్క మంచి గంధపు చెట్టు ఉన్నప్పటికీ ఆ వనమంతా వాసన వెదజల్లుతుంది.

పూజకన్న నెంచ బుద్ధి నిదానంబు

మాటకన్న నెంచ మనసు దృఢము

కులముకన్న మిగుల గుణము ప్రధానంబు

విశ్వదాభిరామ! వినుర వేమ!

భావం:  పూజపునస్కారముల కంటె బుద్ధి ప్రధానము. మాటకంటె మనసు ప్రధానము. కులముకంటె గుణము ప్రధానము.

ఉత్తముని కడుపున నోగు జన్మించిన

వాఁడె చెఱకు వాని వంశమెల్లఁ

జెఱకు వెన్నుపుట్టి చెరపదా! తీపెల్ల

విశ్వదాభిరామ! వినురవేమ!

భావం: చెరకు మొక్క చివర కంకిపుట్టి చెరకు యొక్క తీపిని చెరచునట్లుగా, ఉత్తమ వంశములో దుష్టుడు పుట్టిన ఆ వంశము యొక్క గౌరవము నశించును.

కులములోన నొకఁడు గుణహీనుఁడుండిన

కులము చెడును కాని గుణము వలన

వెలయు జెఱకునందు వెన్ను వెడలి నట్లు

విశ్వదాభిరామ! వినుర వేమ!

భావం:  చెరకు గడకు చివర వెన్నులడితే చప్పబారినట్లుగా గుణహీనుడైనవ్యక్తి వలన ఆ కులమంతా చెడిపోవును.

బస్సు ఇంతలో 2టౌన్ దాటి, బ్రిడ్జి మీదుగా వెల్తుంది. కిందేమో రైల్వే ట్రాక్. ఈ బ్రిడ్జ్ కాకినాడలో పెద్దది. సగం వరకు Up ఉండి, సగం Down ఉంటుంది. బ్రిడ్జ్ దాటగానే, ఆనంద్ సిని కాంప్లెక్స్ వచ్చింది. ఇందులో 4 సినిమా థియేటర్లు ఉంటాయి. ఈ సెంటర్ నే భానుగుడి అంటారు. ఈ ప్రదేశం అంతా సిటి లాగా ఉంటుంది. ఇంతలో బస్సు రైట్ సైడ్ టర్న్ అయ్యి బస్టాండ్ లో ఆగింది. బస్టాండ్ అంత పెద్దగా ఏమి లేదు. సూర్యాపేట బస్టాండ్ కంటే చిన్నగానే ఉందే అనుకున్నా. బస్సు దిగి, బస్టాండ్ బయటికి వచ్చాను. అప్పటివరకు, బస్టాండ్ బయట రిక్షా కావాలా? అని అడిగేవాల్లనే చూసాను. కాని ఇక్కడ కటింగ్ షాపు వాడు, సార్, గడ్డం చెసుకొండని…, టిఫిన్ సెంటర్ వాడు, సార్ టిఫిన్ చెయండని వెంటపడ్డారు.

అప్పట్లో ఆటోలు అంతగా వుండేవి కాదు. ప్రైవేటు సిటి బస్సులే ఉండేవి.ఇక్కడ హైదరాబాదులో లా రన్నింగ్ బస్సు కష్టపడి ఎక్కాల్సిన అవసరం లేదు.ఎవరైన బస్సు ఆపాలంటే, చేయి చూపితే చాలు, ఎక్కడంటె అక్కడ ఆగుతుంది.వెనక డోర్ దెగ్గర స్విచ్ ఉంటుంది. అక్కడ ఒక ఆపరేటర్  కూర్చొని ఉంటాడు. ఎక్కె, దిగే వారికోసం స్విచ్ తో బస్సు ఆపరేట్ చేయడం, బస్సు దిగిన తర్వాత టికెట్ తీసుకోవడం వాడి పని. ఇప్పుడంటే అంతా సర్వీస్ ఆటోలు వచ్చాయి కాని, అప్పట్లో ఆంధ్రాలో ఏ  ఊర్లో అయినా ఇలాంటి బస్సులే వుండేవి.

(ఇంకా ఉంది… )

 అది విని తోడేలు ఒంటెను బ్రతిమిలాడి ఇలా అంది, “మామా! నేను ఇపుడు చాలా మారాను.  అసలు మాంసాహారము ముట్టడం లేదు.  నేను శాకాహారమునే తీసుకుంటున్నాను.  నేను నీలాంటి పెద్దవాళ్ళతో స్నేహం చేయాలనుకుంటున్నాను.  నా భార్యాపిల్లలకి అడవిలో సరైన ఇల్లువాకిలి లేదు.  నా భార్యాపిల్లలు కూడా శాకాహారులుగా మారారు.  నన్ను నమ్ము.  నువ్వు ఎలా చెబితే అలా వుంటాను.  అదీకాక ఈ పల్లెలో నీకు మంచి ఆహారం దొరకటం లేదు.  మంచి ఆహారము దొరికే చోటు నేను నీకు చూపిస్తాను.  అచట నీకు కావలసిన ఆహారము ఎంతైనా తినవచ్చును.  ఆహారము దొరికే చోట్లు అన్నీ నీకు చూపిస్తాను. అని బాగా నమ్మకంగా చెప్పినది.  ఈ మాటలు ఒంటె బాగా నమ్మింది. తోడేలుతో ఇలా అంది.  “నీవు నన్ను మోసము చేయవు కదా! ఏదైనా ప్రమాదం జరిగితే నీలాగా పరుగులు తీయలేను”.

అందుకే తోడేలు “నిన్ను వదలి నేను ఎక్కడికి వెళ్ళను.  మనము కలిసి తిరుగుదాం. కలిసి ఆహారం తిసుకుందాం.  కలిసి ఆడుకుందాం నన్ను నమ్ము అంది. ఈ మాటలను ఒంటె బాగా నమ్మింది. ఆ రోజు నుంచి ఒంటె, తోడేలు కలిసి తిరిగేవి. కలిసి ఆహారము దొరికే చోటికి వెళ్ళేవి.  ఇలా కొన్ని రోజులు గడిచినాయి. ఒంటె తోడేలును బాగా నమ్మింది. తోడేలు యేమి చెబితే ఒంటె ఆ పని చేయసాగింది.  ఒంటె ఉన్న పల్లె దగ్గరలో చిన్ననది ఉంది.  ఆ నదిలో నీరు ఎపుడూ నిండుగా ఉంటుంది. ఆ నది అవతల ఒడ్డున చెఱుకు తోటలు ఉన్నాయి. ఒకరోజున అవి తోడేలు చూసింది.  వెంటనే తోడేలుకు ఒక చెడు ఆలోచన వచ్చింది. ఒంటెను ఏడ్పించాలంటే ఇదే సమయం అనుకుంది. దానికి ఒక పథకము ఆలోచించింది.

 ఒకరోజు తోడేలు ఒంటెతో “మామా! మనము చాలా రోజుల నుంచి ఒకే ఆహారము తింటున్నాము. చెఱుకు గడలను తినాలని ఉంది.  నదికి అవతల మంచి చెఱుకు తోటలు ఉన్నాయి. రేపు అవతలకు వెళ్ళి,  చెఱుకు గడలు తినివద్దాం. అవి నీకు కూడా ఇష్టమే కదా!” అని అంది. ఒంటె ఒప్పుకుంది.  తోడేలు దానిని నది ఒడ్డుకు తీసుకువెళ్ళింది.  ఒంటె కూడా నది ఇవతల నుంచి ఆ చెఱుకు చేనును చూసింది.  ఒంటెకు నోరు ఊరింది.  చెఱుకు గడలు ఎలాగయినా తినాలనుకుంది. ఒంటె, తోడేలు కలిసి నది దాటటానికి పథకం వేశాయి.  మరునాడు ఒంటె, తోడేలు నది ఒడ్డుకు చేరినాయి. తోడేలు నదిని చూసి భయపడింది. దానికి ఈతరాదు. ఆమాటే ఒంటెతో అంది.  ఒంటెకు ఉత్సాహంగా ఉంది.  దానికి చెఱుకు గడలే కంటికి కనబడుతున్నాయి. అది తోడేలు వైపు తిరిగి “నీవు నా వీపు మీద కూర్చో”అంది.  తోడేలు వెంటనే ఒంటె వీపు మీద కూర్చుంది.  రెండూ కలిసి నదిని దాటి అవతల వైపు చేరినాయి.  చెఱకు తోటలోకి నడిచినాయి.

 ఒంటె, తోడేలు చెఱుకుగడలను తింటున్నాయి. తోడేలు దాని పథకం అమలు చేయాలనుకుంది. అది గబగబా చెఱకుగడలను తింది. దాని కడుపు నింపుకుంది. ఒంటె చెఱుకుగడలను తుంచి నెమ్మదిగా తినసాగింది. ఇదే సమయమని తోడేలు ఆలోచించింది. తోడేలు ఒంటె దగ్గరకు వెళ్ళి “మామా!నా కడుపు నిండినది. నాకు ఆహారం తీసుకోగానే నిదురపోయే అలవాటుంది.  నేను మంచి చోటు చూసుకొని నిదురపోతాను. ఆహారము కడుపునిండా తిన్నాక నన్ను నిదురలేపు”అంది. ఇంకో విషయము నేను ఆహారం తీసుకున్నాక పెద్దగా అరవాలి. అలా అరిస్తే కానీ నాకు తిన్న ఆహారము అరిగి నిదురపట్టదు. నీవు నెమ్మదిగా తిని కడుపు నింపుకో అంది. తోడేలు అన్న మాటలు ఒంటెకు వినపడలేదు.  ఒంటె ఒళ్ళు మరచి చెఱకుగడలు తినసాగింది. తోడేలు విషయం మరచిపోయింది.  తోడేలు వెంటనే పెద్దగా అరవటం మొదలుపెట్టింది.  తోట యజమానికి వినపడేలా అరిచింది.  ఆ అరుపులు తోట యజమాని విన్నాడు.

 తోడేళ్ళు తోటను పాడుచేస్తున్నాయని అనుకున్నాడు.  చుట్టు పక్కల పని చేసే కూలీలను కేక వేశాడు.  అంతా కలిసి తోడేలు వెంట పడ్డారు.  కానీ తోడేలు తెలివిగా తప్పించుకుని నది ఒడ్డుకు చేరింది.  వారికి చెఱుకుగడలు తినే ఒంటె కనిపించింది.  అందరూ కలిసి దానిని చితకబాదారు. ఆ దెబ్బలకి ఒంటె ఒళ్ళు హూనమైంది. అది మెల్లిగా నది ఒడ్డుకు చేరింది. దానికి తోడేలు కనిపించింది. ఇది తోడేలు పనే అనుకుంది. దానిని నమ్మినందుకు చింతించింది. తోడేలుకి గుణపాఠం చెప్పాలని గట్టిగా అనుకుంది. తోడేలు ఒంటెను చేరింది. ఎంతో సానుభూతి చూపించింది.  “మామా! ఇలా జరుగుతుంది అనుకోలేదు.  నీ ఒంటి మీద గాయాలు చూస్తుంటే నాకు దు:ఖము ఆగటం లేదు.  ఇంటికి చేరగానే మందు రాస్తాను పద” అంది.  ఒంటె దానివి మోసపు మాటలుగా తెలుసుకుంది.  దాని పీడ విరగడ చేయడానికి ఇదే సమయం అనుకుంది. తోడేలు ఒంటె వీపుపై కూర్చుంది.

ఒంటె వీపు మీద కూర్చున్న తోడేలుకు సంబరంగా ఉంది.  తన చేతిలో ఒంటె మోసపోవడం దానికి చాలా సంతోషం కలిగించింది.  ఒంటె తనను అనుమానించలేదని అనుకుంది. ఒంటె,  నెమ్మదిగా నదిలోకి దిగి లోపలికి వెళ్ళసాగింది.  నది మధ్యలోకి వెళ్ళింది. అక్కడే ఆగింది. “అల్లుడూ! నాకు ఆహారము తినగానే నీటిలో మునిగితే గాని ఆహారము అరగదు. నీవు జాగ్రత్తగా కూర్చో” అంది.  తోడేలుకు అప్పుడు అర్దమైంది.  దానికి చావు దగ్గరపడిందని తెలుసుకుంది. ఈలోగా ఒంటె నీటిలో ఒక్క మునక వేసింది.  ఆ దెబ్బకి తోడేలు నీటిలో కొట్టుకుపోయి చనిపోయింది.

నీతి:  చెరపకురా చెడేవు

కళ్ళలో తిరిగావు
కళ్ళనే మోసగించావు
ఇపుడు ఆ,
కళ్ళలోనే నిలిచావు
నీవెవరు?
అమాయకత్వంతో జయిస్తున్నావు
చిరునవ్వుతో జనిస్తున్నావు
నీవెవరు?
ఊహల్లో మిగిలిపోతున్నావు
ఈ కవినే ప్రశ్నిస్తున్నావు
హృదయాన్నే ముళ్ళుతో గాయపరుస్తున్నావు
ఎవరు?  నీవెవరు?